Crowdfunding, mijnenveld of melkkoe?

Melkkoe

De spaartegoeden in Nederland blijven maar stijgen. We hebben tot nu toe met zijn allen een duizelingwekkend bedrag van bijna 329 miljard euro opgepot. Dit bedrag wordt echter ieder jaar 3,1% minder waard door de hoge inflatie. De spaarrentes zijn laag, en dan heb je ook nog de vermogensrendementsheffing.

Kortom, je appel voor de dorst droogt langzaam uit… Nu zou je met een deel van je vermogen kunnen gaan beleggen.

Maar aan de andere kan…

Banken hebben nu ongeveer 356 miljard uit staan bij bedrijven. Maar de groei in de(ze) verstrekking van kredieten staat nagenoeg stil.

Christine Lagarde, de topvrouw van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), zegt hierover:

‘‘Banken moeten de kredietkraan verder openzetten voor ondernemingen en consumenten. Banken gebruiken hun winst nu te veel om de kapitaalbuffers te versterken en dat gaat ten koste van de economie.’’ Bron: NOS

1 + 1 = 3

Investeer je geld direct in een onderneming!

Bedrijven hebben blijkbaar moeite met het aantrekken van kredieten. En burgers zien hun vermogen alsmaar verder slinken, als ze er niets mee doen. De rentes die bedrijven over een krediet betalen is hoger dan dat banken vergoeden over spaargeld. Kortom, er is een flinke marge te verdelen.

Maar hoe doe je dit nu? Bel je zelf een bedrijf? Zet je een oproep op marktplaats?

Niets van dit alles, je kunt tegenwoordig relatief eenvoudig direct lenen aan bedrijven door middel van Crowdfunding. In heel 2012 is door investeerders 14 miljoen euro uitgeleend en in het eerste half jaar van 2013 gaat het al om 13 miljoen euro [infographic]! In totaal nog een relatief laag bedrag, maar de investeringen nemen snel toe.

Crowdfunding

Er zijn steeds meer partijen die vermogende particulieren en krediet vragende  bedrijven samen brengen, zoals bijvoorbeeld Fundingcircle in de UK. Hier kun je een bedrag investeren dat vervolgens wordt verdeeld over meerdere bedrijven met een financieringsbehoefte. Dit spreidt het risico voor de investeerder. Om dit initiatief te stimuleren heeft zelfs de overheid een steent(je) bijgedragen aan de totale inleg. Zij hebben 20 miljoen pond beschikbaar gesteld om via dit platform te investeren in bedrijven.

Een ander mooi voorbeeld is Kickstarter, dat vooral in kleinschalige en creatieve startups en ideeën investeert. Tot nu toe is dat al gelukt bij 46.000! projecten. Als je in Nederland wil crouwdfunden kan dat bijvoorbeeld via Geldvoorelkaar.

Ook goede doelen maken gebruikt van deze oplossing om geld binnen te halen. Zie bijvoorbeeld  de 1%Club of Wakibi.

En als ik nu geen spaarder ben maar juist geld wil lenen?

Ja, ook particulieren zie je op verschillende platformen terug met verzoeken voor financiering voor bijvoorbeeld zonnepanelen of een nieuwe zuinigere auto. Een succesvol voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld Prosper in Amerika .

Dus, meteen je spaargeld opnemen en in een paar mooie bedrijven stoppen! Of aan een particulier uitlenen?

Even een stukje crowdfunding geschiedenis: Boober

In 2007 was daar Boober met het eerste P2P (Person tot Person) leen platform in Nederland. Zij waren helemaal klaar om de financieringsmarkt in Nederland te gaan veroveren. En, er zou een markt voor zijn, want banken waren te duur en spaarders ontvingen weinig rente over hun kapitaal.

boober-logoMaar Boober liep tegen verschillende problemen aan. Ze moesten tijdelijk offline van de AFM. Er was onenigheid tussen bestuursleden, financiers riepen op tot een boycot en er was een gebrek aan transparantie over de kwaliteit van de leningnemers. Uiteindelijk is Boober failliet verklaard. Er is nu alleen nog een stichting opgericht door de financiers die proberen om hun uitgeleende geld terug te krijgen. Dit zal niet eenvoudig zijn.

Crowdfunding is dus beslist niet zonder risico’s. Het platform kan failliet gaan. En je weet nooit of de bedrijven of personen die geld van je lenen dit terug willen en kunnen betalen.

Boober trok vooral veel particulieren aan die door een negatieve registratie op het BKR niet meer bij een bank konden lenen. Deze kregen dus hele hoge rentes voor hun kiezen, ook het risico voor de investeerders was groot.

Het BKR probleem

Ander nadeel aan crowdfundig is dat geleend geld dat opgehaald is via crowdfunding niet geregistreerd staat bij  het BKR. Dit zorgt er voor dat deze persoon vervolgens bij een bank aan kan kloppen voor nog een krediet. De bank zou dit niet verstrekken wanneer het – door middel van crowdfunding –  verstrekte krediet bekend was geweest bij het BKR, waar zij verplicht zijn een toetsing te doen. De klant raakt vervolgens over-gecrediteerd en in de financiële problemen. Het risico is zeer groot dat de leningen niet meer terugbetaald worden en bank en crowdfunders zullen de lening volledig moeten afboeken.

Mijn conclusie

Crowdfunding is een mooie mogelijkheid om direct aan bedrijven te lenen, bedrijven die je zo kunt helpen te groeien, waar je een band mee krijgt en wellicht vaste klant van wordt. En uiteraard een goede mogelijkheid om extra rendement te behalen. En het is, afhankelijk van de rentestand en kredietbehoefte van bedrijven, zeker een groeimarkt.

Maar, je loop veel meer risico dan wanneer je je geld op een slecht renderende spaarrekening laat staan. Het is een markt die nog in opkomst en ontwikkeling is, en waar nog relatief beperkte bedragen in om gaan. Dus een beperkt trackrecord heeft. Er liggen dus nog flink wat mijnen in het veld.

En, leen niet aan particulieren zolang deze kredieten niet bij het BKR worden gemeld. Ter bescherming van de financier en de gefinancierde.

Regelgeving

De overheid staat niet onwelwillend tegenover crowdfuding, dat is positief. Er is zelfs een stappenplan opgesteld door de AFM voor partijen die dit willen gaan organiseren en aanbieden. Met dit stappenplan kun je ook nagaan of er een vergunning voor deze dienst noodzakelijk is.

En als je snel wil beginnen, hier kun  je zelfs je eigen crowdfunding software bestellen

Waar blijven de banken?

Wellicht denken ze allemaal weer even terug aan hoe het is afgelopen met Boober, en zakken de bestuurders weer ontspannen terug in hun comfortabele stoelen. Ik heb bij banken nog niet veel zichtbare initiatieven gevonden, met uitzondering van de ABN AMRO met hun platform Seeds. Dit is succesvol verlopen, en er komt binnenkort een vervolg… Ik ben erg benieuwd.

Kans?!

Als banken nu eens crowdfunding als volwaardig alternatief omarmen. Voor klanten met geld, een wat meer risicovol, maar wel beter renderend alternatief voor sparen (en beleggen). En voor hun zakelijke klant een mooie alternatieve bron van financieren. Die eventueel samen met een krediet vanuit de bank kan worden verstrekt.

Voor de investeerder geeft de bank vertrouwen en kan het werk uit handen nemen. Bijvoorbeeld door:

  • Een betrouwbaar en stabiel platform
  • Een betrouwbare check van de kredietwaardigheid
  • Als het nodig is het juiste beheer van de achterstanden

Hier zal de investeerder wat voor over hebben. De bank kan zo een mooie rol spelen in deze ontwikkeling. En zo kan crowdfunding wellicht voor beiden partijen een melkkoe worden.

Met crowdfunding een bank opdrichten

Vanmorgen las ik in de Volkskrant dat ‘burgers banken beu zijn’. En daarom wordt er een nieuwe bank op gericht. Een bank die het allemaal anders gaat doen, beter. Gefinancierd doormiddel van crowdfunding.

Zonder bonussen en ‘foute’ producten. En waar de burger het zelf voor het zeggen heeft…

Wow.

Deze nieuwe bank, De Financiële Coöperatie, wil binnen een half jaar 200.000 euro bij elkaar halen door middel van crowdfunding. Dit om de opstartkosten te betalen, van iedereen die mee wil doen wordt 20 euro gevraagd.

Dit in navolging van een vergelijkbaar initiatief, een collectief van een aantal personen en maatschappelijke organisaties, die dit in België recent ook hebben gedaan, NewB. Zij hebben nu het eerste kapitaal bijeen om te onderzoeken hoe ze het opzetten van een bank nu vorm gaan geven.

Nu komen bij mij de volgende vragen op:

  1. Waarom zou er in Nederland behoefte zijn aan een nieuwe bank, wanneer een zelfde concept er straks in België ook al is met New-B? Met SEPA zijn de betaalgrenzen straks weg. Bundel de krachten!
  2. Waar is de visie? Alleen een bank oprichten omdat al die andere banken het ‘OzoSlecht’ doen is geen visie die lang stand houdt.
  3. De 200.000 euro is nooit genoeg om een bank op te richten, hoe wordt de rest van het noodzakelijke kapitaal opgehaald?

En

Ieder jaar stappen tussen de 80.000 en 100.000 klanten over naar een andere bank.

Slechts 80.000 tot 100.000… Iedereen blijft zitten waar hij zit. Ondanks alle kritieken op banken die ik dagelijks in de krant lees.

Er zijn dit jaar 1.200.000 personen van zorgverzekeraar gewisseld! Als je naar deze cijfers kijkt lijken burgers eerder de zorgverzekeraars beu te zijn, niet de banken…

En als je coöperatief wilt bankieren kan dat al in Nederlands, bij de Rabobank. En wanneer je naar een bank wilt die niet behoort tot de al lang ‘gevestigde orde’ kan dat ook. Er zijn een aantal relatief jonge spelers op de markt die kort genoeg bestaan om hier nog niet bij te horen, bijvoorbeeld de Triodos Bank of Knab.

Ik laat mijn 20 euro nog even op m’n oude en vertrouwde bankrekening staan…